Pelvik Organ Sarkmaları
Pelvik organ sarkması; mesane, rahim veya rektum gibi organların, pelvik taban kasları ve bağ dokularının zayıflamasıyla aşağı doğru yer değiştirmesi durumudur.
Bu durum vajina içine doğru bombeleşme ya da ileri evrede vajina dışına çıkma şeklinde görülebilir. 50 yaşın üzerindeki kadınların %40'ında bir dereceye kadar sarkma olduğu tahmin edilmektedir.
En sık görülen tipleri
- Sistosel (mesane sarkması)
- Rektosel (kalın bağırsağın son kısmının sarkması)
- Uterin prolapsus (rahim sarkması)
- Enterosel (ince bağırsak sarkması)
Pelvik organların sarkması, farklı derecelerde (seviye 1-4) gerçekleşebilir. Seviye 1 ve 2 sarkmalar hissedilmeyebilir ancak fizyoterapi ve rehabilitasyon en çok bu seviyelerde etkili olmaktadır. Seviye 2 ve 4 sarkmaları ise çoğunlukla semptomatiktir ve seviyeler ilerledikçe operasyon ihtimali artmaktadır.
Pelvik organ sarkmasın belirtileri nelerdir?
- Vajinada dolgunluk, baskı veya ağırlık hissi
- “Elime bir şey geliyor” hissi
- Uzun süre ayakta kalınca artan basınç hissi
- Gün sonunda şikayetlerin artması, dinlenince azalması
- İdrar kaçırma veya tam boşaltamama hissi
- Sık idrara çıkma ya da ani sıkışma
- Dışkılama sırasında zorlanma
- Tam boşalamama hissi (özellikle rektoselde)
- Zorlu ıkınmalar sonrasında şikayetin artması
- Dışkılama için vajinal destek ihtiyacı
- Cinsel ilişki sırasında rahatsızlık veya ağrı
- Bel, kasık veya pelvik bölgede ağrı hissi
Pelvik taban fizyoterapisi nasıl yardımcı olur?
Fizyoterapi ve rehabilitasyon yöntemleri, semptomları azaltmada ve sarkmanın ilerlemesini önlemede önemli bir etkiye sahiptir. Pelvik organ sarkmalarında fizyoterapinin temel amacı; pelvik taban kaslarının fonksiyonunu iyileştirmek, böylece pelvik organlarınıza daha iyi destek oluşturarak ağırlık ve basınç hissini azaltmaktır. Günlük yaşamda doğru ıkınma (tuvalette zorlanmayı azaltma) ve ağır kaldırma sırasında pelvik koruma gibi koruyucu stratejilerin öğretilmesi, biofeedback gibi uygulamalarla kasların doğru fonksiyonda çalışması sağlanır. Eğer dışkılama bozuklukları varsa, kabızlığı önleme stratejilerinin geliştirilmesi, ek olarak idrar kaçırma sorunu eşlik ediyorsa, rehabilitasyonun buna göre düzenlenmesi sağlanır. Pelvik fizyoterapi uygulamaları, cerrahi ihtiyacını geciktirebilir veya önleyebilir. Özellikle erken dönemde düzenli egzersizlerle ilerleme yavaşlatılabilir. Cerrahi sonrasında ise iyileşmeyi desteklemektedir.
-
Pelvik organ sarkmasının belirtileri nelerdir?
- Vajinadan aşağı veya dışarı çıkan bir şişkinlik
- Genital bölgede ağırlık hissi
- İlişki sırasında rahatsızlık
- Alt karın ve/veya vajinada sürtünme hissi
- Bağırsakları boşaltma sorunları
- İdrarı boşaltma sorunları
Semptomların günün saatine veya gün içinde ne kadar aktif olduğunuza bağlı olarak şiddeti değişebilir. Pelvik organ sarkmaları, organları destekleyen dokular (pelvik taban kasları, fasya ve bağlar) zayıfladığında ortaya çıkabilir. Dışkılama sırasında yapılan zorlu ıkınmalar, doğum, ileri yaş, genetik faktörler, kronik öksürük başlıca risk faktörlerindendir.
-
Pelvik organ sarkmalarının çeşitleri nelerdir?
Pelvik organların sarkma durumu, farklı derecelerde (seviye 1-4) gerçekleşebilir. Seviye 1 ve 2 sarkmalar hissedilmeyebilir ancak fizyoterapi en çok bu seviyelerde etkili olmaktadır. Seviye 2-4 sarkmaları ise çoğunlukla semptomatiktir ve seviyeler ilerledikçe operasyon ihtimali artmaktadır.
- Sistosel: En sık görülen durum olan mesanenin sarkması.
- Üretrosel: Üretranın (mesaneden dışarı açılan idrar yolu) sarkması.
- Rahim sarkması: Rahmin aşağı doğru sarkması
- Enterosel: İnce bağırsak sarkması.
- Rektosel: Rektum sarkması.
-
Pelvik taban fizyoterapisi nasıl yardımcı olur?
“Pelvik organ sarkması bir hastalık değil fonksiyonel bir sorundur.”
Fizyoterapi, semptomları azaltmada ve sarkmanın ilerlemesini önlemede önemli bir etkiye sahiptir. Fizyoterapinin temel amacı genellikle pelvik taban kaslarınızın fonksiyonunu iyileştirmek, böylece pelvik organlarınıza daha iyi destek oluşturmayı sağlamaktır. Ameliyatın gerektiği durumda bile, sarkmanın tekrar oluşmasını önlemek için pelvik taban kaslarınızın en iyi şekilde çalışması önemlidir.
