Prostat Ameliyatı Öncesi ve Sonrası
Prostat cerrahisi (özellikle Radikal prostatektomi) öncesi ve sonrası fizyoterapi yaklaşımı, üriner kontinansın korunması, pelvik taban fonksiyonunun optimizasyonu ve fonksiyonel iyileşmenin hızlandırılması üzerine odaklanır. En güçlü kanıt, preoperatif pelvik taban eğitiminin postoperatif kontinans süresini anlamlı şekilde kısalttığını göstermektedir.*
Kanıta dayalı önemli klinik gerçekler
Ameliyat öncesi pelvik taban eğitimi (Prehabilitasyon):
- İdrar kaçırma süresini kısaltır
- İdrar kaçırma şiddetini azaltır
Ameliyat sonrası pelvik taban eğitimi (Rehabilitasyon):
- İdrarı tutabilme yeteneğini artırır
- Yaşam kalitesini iyileştirir
* Zhou, L., Chen, Y., Yuan, X., Zeng, L., Zhu, J., & Zheng, J. (2023). Preoperative pelvic floor muscle exercise for continence after radical prostatectomy: a systematic review and meta-analysis. Frontiers in Public Health.
Ameliyat Öncesi Fizyoterapi (Prehabilitasyon)
Ameliyat öncesi dönemde, hastanın var olan semptomları, sorgulama formları aracılığı ile sorgulanır. Ardından pelvik taban kas fonksiyonu için çeşitli değerlendirme metodları kullanılarak değerlendirirlir ve uygun eğitim verilir ve fizyoterapi yöntemleri uygulanır.
Prehabilitasyonda Amaçlar
- Pelvik taban kaslarının farkındalığını öğretmek
- Doğru kas kasılmasını kazandırmak
- Ameliyat sonrası idrar kaçırma süresini azaltmak
- Hastayı ameliyat sonrasındaki sürece hazırlamak
Ameliyat Sonrası Fizyoterapi (Rehabilitasyon)
Ameliyat sonrasında en sık görülen problemler; sfinkter zayıflığına bağlı Stres tipi idrar kaçırma veya bazı hastalarda overaktivite gelişimi olabilir.
Ameliyat sonrası en erken dönemde, kateter çıkarıldıktan hemen sonra pelvik taban kas eğitimine başlanabilir. Eğitim sırasında, motor öğrenmeyi hızlandırabilmesi için biofeedback ve elektrik stimülasyonu sağlayan cihazlardan yararlanılabilir.
- Faz 1: Erken dönem (0–6 hafta): Erken dönemde amaç; pelvik taban aktivasyonunun restore edilmesi ve kontinansın yeniden kazanılmasıdır. Öksürme, pozisyon değişikliği ve eşya kaldırma öncesinde kasılma manevralarının nasıl yapılacağı öğretilir.
- Faz 2: Orta dönem (6–12 hafta): Orta dönemde amaç; hem enduransı artırma hem de fonksiyonel integrasyon sağlanması için çalışmalar yapılır.
- Faz 3: Geç dönem (3–6 ay): Geç dönemde amaç; aktiviteler sırasında pelvik taban kaslarının otomatik aktivasyon gerçekleştirebilmesi ve tam kontinans sağlanmasıdır.
