Dışkı Kaçırma (Fekal inkontinans)

Fekal inkontinans, gaz veya dışkının istemsiz olarak kaçırılması durumudur. Hafif formda sadece gaz kaçırma (flatal inkontinans) olabilirken, daha ileri durumlarda sıvı ya da katı dışkı kontrolü de kaybolabilir. Kişinin sosyal yaşamını, özgüvenini ve yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyen bir durumdur.

Dışkı kaçırma neden olur?

Dışkı kaçırma genellikle şu mekanizmaların bozulmasıyla ortaya çıkar:

• Pelvik taban kas zayıflığı (özellikle doğum sonrası)
• Anal sfinkter hasarı (doğum, cerrahi, travma)
• Sinir hasarı (örneğin diyabet, nörolojik hastalıklar)
• Rektal duyu bozukluğu (doluluğu hissedememe ya da aşırı hassasiyet)
• Kronik kabızlık veya ishal
• Rektal rezervuar fonksiyonunun bozulması (özellikle ameliyat sonrası)

Pelvik taban fizyoterapisi nasıl yardımcı olur?

Pelvik taban fizyoterapisi, fekal inkontinans tedavisinde ilk basamak ve en etkili konservatif yaklaşımlardan biridir. Amaç sadece kas güçlendirmek değil; koordinasyon, zamanlama ve duyu farkındalığını yeniden kazandırmaktır. Rehabilitasyon kapsamında; kas kuvvetlendirme, pelvik taban kas koordinasyonu ve refleks eğitimi, biofeedback, elektrostimülasyon, rektal duyu eğitimi, bağırsak alışkanlığı eğitimi, tuvalet rutini düzenlenmesi, doğru pozisyon ve dışkılama tekniği öğretilmesi, beslenme şeklinin düzenlenmesi ve yaşam tarzı önerileri verilmektedir.

• Dışkı kaçırmanın nedenleri nedir?

  Kas veya sinir hasarı, inflamatuar barsak hastalığı ve bazı ameliyatlar dahil olmak üzere dışkı inkontinansının birçok olası nedeni vardır. Kadınlarda doğum, anal sfinkterlerin kaslarına ve sinirlerine zarar verebilir, bu da kas tonusunun zayıflamasına ve bağırsak hareketlerinin kontrolünün azalmasına neden olabilir. Bazı durumlarda ise uzun süredir devam eden kabızlık şikayeti, dışkı kaçırmanın sebebi olabilmektedir.

• Pelvik taban fizyoterapisi nasıl yardımcı olur?

  Pelvik taban fizyoterapisi dışkı inkontinansı için konservatif bir tedavi yöntemidir. Kasların mevcut gücü ve tonusu değerlendirilerek, kas kontrolünü iyileştirmek için kişiye özel bir egzersiz programı geliştirilir. Yaşam tarzı veya diyet değişikliği ve bağırsak alışkanlıklarının işlevsel olarak yeniden eğitilmesine ek olarak anal sfinkter ve pelvik taban kasları için güç veya dayanıklılık egzersizleri planlanır. Eğer pelvik kaslarda dissinerji veya spazm sebebiyle oluşan bir dışkı kaçırma ise, bu sefer kasları gevşetmek üzere planlanan programı takiben güçlendirme çalışmaları yapılabilir.